Steun ons en help Nederland vooruit

zaterdag 2 november 2019

Betoog begroting 2020 – 2024

Betoog begroting

Voorzitter,

Het behandelen van de begroting, geeft ons de kans om weer eens systematisch te kijken naar al onze ambities, toekomstplannen en wat er op ons afkomt, gewenst of niet gewenst.

Wat komt er zoal op ons afkomt:

  • Vernieuwde maatregelen wetgeving PAS, met gevolgen die we nog niet overzien. Op 11 september hebben we daarom gevraagd naar een inventarisatie van de effecten voor Oirschot. We horen nu graag wanneer we die inventarisatie kunnen verwachten.
  • De uitbreiding v.d. A58 waarbij D66 doet wat in haar macht ligt, om het tij zodanig te keren dat er afdoende maatregelen worden genomen ten aanzien van de gezondheidsaspecten (zoals fijnstof en geluidsoverlast)… ik zal dadelijk nog een keer terug komen op de A58
  • Verder heeft Oirschot te maken met een enorm uitgestrekt grondgebied in verhouding tot het aantal inwoners, wat maakt dat het niet makkelijk is om alle type voorzieningen voor alle inwoners goed bereikbaar te maken. Maar het in alle kernen in stand houden van meerdere voorzieningen, heeft een prijskaartje. De 500 woningen (bovenop de reguliere 900 woningen) die we mogen gaan bouwen, zullen ons op termijn helpen het voorzieningenpeil meer in evenwicht met het aantal inwoners te brengen. Op dit moment hebben echter een aardige last op onze schouders.

 

Financieel lijkt het allemaal mooi, met een gunstige september circulaire maar als we naar de meerjaren planning kijken dan zien we bijvoorbeeld dat de algemene reserves in een paar jaar tijd teruglopen van 39 miljoen naar 30 miljoen. Dat is een stijle lijn naar beneden. Het laatste wat we moeten willen is ons zelf rijk rekenen.

Er worden met de begroting geen overzichten inhuur externen, meer meegestuurd. Het lijkt t ons toch goed om, ook in het licht van de behoefte om structureel meer personeel aan te nemen, de raad mee te nemen in de verhouding en de kosten van vaste medewerkers en niet vaste medewerkers. Uitgangspunt voor meer eigen mensen is tenslotte o.a. dat dat inhuur flexibele schil zou verminderen. We wijzen op de Roemer-norm van niet meer dan 10% flexibel.

We hebben schriftelijk gevraagd (en nog geen antwoord op): wat de kans is dat Oirschot de 4 genoemde subsidiebedragen ook daadwerkelijk gaat ontvangen? (Zie bijlage 7, pagina 138).

En we hebben gevraagd (en nog geen antwoord) of er een mogelijkheid is om sommige planvoorbereidingen (slim) samen te voegen om daarmee besparingen te realiseren (2019 berekenen wij een totaal bedrag voor Planvoorbereiding van 130.000 Euro. Voor 2020 berekenen wij een bedrag van 510.000 Euro).

Met betrekking tot de perspectiefnota:

D66 heeft al vaak vergeefs geadviseerd om toeristenbelasting niet alleen als inkomstenbron te beschouwen maar ook als marketinginstrument. Het antwoord van t centrummanagement dat er geen relatie bekend is tussen de hoogte van de belasting en t aantal toeristen, lijkt echt te makkelijk . Een rapport van Het ministerie van Econ. Zaken over toeristenbelasting beschrijft de verschillende type toeristen ; zoals de prijsbewuste toerist (voor wie ieder kwartje telt) en de veel meer kwaliteit georiënteerde toerist (die bereid is veel meer te betalen als ie maar goed bediend wordt). We dringen nogmaals aan om in de toekomst toch wat meer inspanning te doen om, in het belang van onze toeristen-economie, meer vanuit een marketingfilosofie met de prijsstelling van deze belasting om te gaan,

Dan de 5 onderdelen uit de programmabegroting.
Deze zal ik hierna systematisch doorlopen en per onderdeel inzoomen op een of enkele ambities.

Bij het eerste programma-onderdeel “sociale leefomgeving
zien we als 2e ambitie:
“aandacht voor ouderen (eenzaamheid en dementie), armoede, mantelzorgers en vrijwilligers”; Een mooie ambitie!

Maar als activiteit staat daar slechts “beter gebruikmaken van bestaande armoede-regelingen”

Wij menen dat het ontzorgen van mantelzorgers en aandacht voor eenzaamheid en dementie doorlopend om nieuwe, soms creatieve oplossingen/activiteiten vraagt. Te meer daar wij een relatief grijze gemeente zijn,  We roepen het college dan ook op om doorlopend te blijven zoeken naar instrumenten die kunnen worden ingezet ten behoeve van mantelzorgers, dementie- en eenzaamheidsbestrijding. We dienen samen met SPO een motie in ten behoeve van mantelszorgers.

We lezen ook in dit 1e hoofdstuk dat we willen dat iedereen meedoet; een inculsief beleid dus. D66 denkt dat gericht beleid voor verschillende doelgroepen echt op zijn plaats is. Denk aan ouderen, aan mensen met een beperking (we sluiten ons hierbij aan, bij de adviesraad Zorg en Samenleving) maar ook mensen uit LHBTI-gemeenschap.

Daaraan gerelateerd, willen we een motie inbrengen, waarbij vragen om 1 of enkele bankjes te plaatsen in regenboogkleuren, gewoons als een mooi symbool van een letterlijke en figuurlijke steun in de rug. Zeker ook omdat de agressie en (verbaal)geweld jegens mensen uit de LHBTI-gemeenschap en mensen die net wat anders zijn, toeneemt. Wij geloven dat een fysieke uiting van acceptatie werkelijk zal bijdragen aan dat gevoel van inclusiviteit. Ik vraag bij deze de voorzitter om aan t einde van mijn betoog te dictum van deze motie voor te lezen.

Verder wordt bij ambitie 5, o.a. IKC de Klep genoemd.

Er vallen veel inhoudlijke voors maar ook een aantal tegenargumenten te noemen. Alles wegende denken wij dat een kindercentrum op de Klep een verrijking zal vormen voor de gemeenschap maar cruciaal zal zijn hoe de uiteindelijke berekening uitvalt. Het gaat voor Oirschotse begrippen om echt heel veel geld.  We hebben zeer uiteenlopende cijfers gehoord. Dat maakt ons onzeker. En…dat maakt ook dat we, hoe graag we dat ook zouden willen, nu niet de zekerheid kunnen bieden aan de Beerse gemeenschap, die we zouden willen bieden. Eerst moeten we het echt eens zijn dat allen over dezelfde juiste bedragen spreken. Dan kunnen we kosten wegen t.o.v. de baten.

Bij het tweede programmaonderdeel “ondernemen”,
zien we de ambitie staan dat ondernemers gebruik maken van een ondernemersfonds Oirschot. Wij zijn nog niet overtuigd dat dat een richting is die we op moeten gaan. Als het zo is dat voor de bijdrage aan dat fonds, solidariteit wordt verwacht van alle ondernemers, maar waarbij vooral de belangen van het centrum worden beoogd dan hebben we daar vraagtekens bij. Ook hebben we zorgen over de mogelijke bijbehorende administatieve lasten voor ons ambtenarenapparaat. Maar we wachten een voorstel af.

Bij Ambitie 6 van dit 2e hoofdstuk “inpassing verbreding A58” zien we als actie van het college , slechts de inpassing beekdalpassage genoemd, terwijl de moties die door de raad zijn aangenomen toch echt ook een inspanning vragen om maatregelen ten behoeve van de gezondheid af te dwingen.

Bij programma onderdeel 3, Ruimtelijke leefomgeving,
lezen bij de 4e ambitie dat vanuit het huidige beleid met de agrarische sector de transitie buitengebied wordt ingezet maar als activiteit zien we een evaluatie van het huidige veehouderijbeleid. Deze twee lijken niet bij elkaar aan te sluiten. Wat ons betreft is een grondige evaluatie van het huidig beleid op zijn plaats.

Bij de 6e ambitie van deel 3 zien we iets raars. De raad heeft namelijk vanuit het raadsakkoord een short list gemaakt van de thema’s die voor haar het allerbelangrijkst zijn. Alle van deze verwoordde ambities zijn in letterlijke bewoording overgenomen in de programmabegroting met uitzondering van deze ambitie. De raad heeft er namelijk voor gekozen dat er een SMART stappenplan voor de transitie naar CO2 neutraal moet worden opgesteld. Maar in de programma begroting, staat “Uitvoering geven aan projecten uit het uitvoeringsprogamma Energiebeleid”.   Dat is niet hetzelfde!

Een stappenplan is bedoeld om te zien wat, wanneer moet gebeuren om het gestelde doel “energie-neutraal in 2025” te halen en om te weten of je op schema zit, of bij moet schakelen. Ik heb daarom een amendement voorbereid om dit te repareren. Verzoek aan de voorzitter om ook daarvan t dictum aan t eind van t betoog voor te lezen.

Verder hebben we m.b.t. het energievraagstuk schriftelijk vragen gesteld waarop we nog geen antwoord hebben gehad.

– wat wordt er wanneer gedaan (naast de heel belangrijke grootschalig energie-opwekking)

om het goede voorbeeld te geven en het energieverbruik van de eigen overheid te laten afnemen?

En met welk percentage wilt u het eigen energieverbruik laten afnemen de komende jaren?

voor programma onderdeel 4
geldt dat we blij zijn met de aandacht voor de voetganger en fietser.

 

Bij programma onderdeel 5 “Bestuur en dienstverlening”:

M.b.t. de verbetering dienstverlening dringen we aan op voldoende training. Niet omdat wij twijfelen aan de goede intenties van de medewerkers, maar een andere mind-set en los laten van oude werkwijzen gaat nooit vanzelf.

 

De volgende moties en amendementen zijn aangenomen

  • Motie SPO en D66 over afschaffen van de mantelzorgwaardering
  • Amendement energieneutraal
  • Motie OSMO  ingediend door CDA en D66, Sociaal Progressief Oirschot en De Gewone Man
  • Motie OZB is aangehouden